![Toonder in Leiden, non-fictie Toonder-in-Leiden-auteur-Jacqueline-Zirkzee](https://www.jacquelinezirkzee.nl/wp-content/uploads/2018/09/toonder.jpg)
Hans Edink vroeg Jacqueline Zirkzee een boek te schrijven over de onderbelichte Leidse tijd van Marten Toonder.
In de jaren 1935-1940 woonde Marten Toonder in Leiden. Hij was er als tekenaar in dienst bij de Rotogravure en creëerde er de stripfiguur Tom Poes. In het voorwoord van deze beknopte beschrijving van de Leidse jaren geeft zoon Eiso (wiens schrijfstijl aan die van zijn vader doet denken) een humoristisch beeld van zijn eigen geboorte aldaar, en schrijft ook dat Toonders loon destijds karig was. Dat laatste wordt verderop weersproken: zo wordt er korte metten gemaakt met meer door Marten Toonder in diens Autobiografie gedane beweringen. De hier en daar slordig geredigeerde uitgave geeft een goed beeld van Toonders Leidse woon- en werkomstandigheden, zelfs krantenadvertenties zijn boven water gehaald. In zijn fraai geïllustreerde bijdrage die het boekje besluit bespreekt Dick de Boer Toonders teken- en schilderwerk, waarvan opvalt dat het vroege realistische werk beduidend rijper is dan de strips uit die tijd. Voor Toonderliefhebbers, ook van buiten Leiden. (Martin de Jong)